Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026

 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

7. Γνωριμία με το Ρομαντισμό

Ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν αποτελεί τη γέφυρα ανάμεσα στον Κλασικισμό και τον Ρομαντισμό, ενώ ειδικά η 5η Συμφωνία (1808) θεωρείται έργο της πρώιμης Ρομαντικής εποχής (ή της ηρωικής/μέσης περιόδου του συνθέτη).
Ο Ρομαντισμός (περίπου 1800 – 1900 μ.Χ.) είναι ένα μεγάλο καλλιτεχνικό, μουσικό και πνευματικό κίνημα στην Ευρώπη που έβαλε το έντονο συναίσθημα, τη φαντασία και την ελευθερία της έκφρασης πάνω από τους αυστηρούς κανόνες και τη λογική.
Στη μουσική, ο Ρομαντισμός γεννήθηκε ως αντίδραση στην αυστηρή συμμετρία της Κλασικής εποχής (Μότσαρτ, Χάιντν), με πρωτοπόρο τον Λούντβιχ βαν Μπετόβεν.
Λούντβιχ βαν Μπετόβεν
    Βασικά βιογραφικά στοιχεία:
 Γεννήθηκε στη Βόννη της Γερμανίας και έζησε στη Βιέννη. Άνοιξε τον δρόμο για τον Ρομαντισμό, μια εποχή όπου η μουσική εκφράζει έντονα συναισθήματα, πάθος και ελευθερία.
Η κώφωση και το μυστικό του:
 Άρχισε να χάνει την ακοή του στα 27 του χρόνια, γεγονός που του προκαλούσε μεγάλο θυμό. Όταν δεν άκουγε πια, έκοψε τα πόδια του πιάνου του και κρατούσε ένα ξύλινο ραβδί ανάμεσα στα δόντια του για να νιώθει τις δονήσεις. Για την 5η Συμφωνία είπε «Έτσι χτυπά η μοίρα την πόρτα».
Ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν έγραψε την 5η Συμφωνία ανάμεσα στα 33 και τα 37 του χρόνια (από το 1804 έως τις αρχές του 1808). Η πρώτη δημόσια εκτέλεση του έργου έγινε στη Βιέννη τον Δεκέμβριο του 1808, λίγες ημέρες αφότου είχε κλείσει τα 38 του χρόνια.



«Σχεδιάζω την Πίστα του Μπετόβεν» (Line Rider)
 «Θα δούμε έναν αναβάτη με έλκηθρο να ταξιδεύει πάνω στις νότες του Μπετόβεν. Παρατηρήστε σιωπηλά πότε πέφτει, πότε πηδάει και πότε γλιστράει ήρεμα».
 Μετά τα πρώτα 2 λεπτά του βίντεο, ρωτάτε τους μαθητές τι παρατήρησαν να συμβαίνει στα 4 δυνατά χτυπήματα (ντα-ντα-ντα-ντααα).
 Ατομική Αποστολή στο Τετράδιο: «Γίνε ο Σχεδιαστής» (10 λεπτά)
 Ξαναβάζετε τη μουσική (μόνο ήχο ή ξανά το βίντεο) και κάθε μαθητής σχεδιάζει σιωπηλά στο τετράδιό του τη δική του πίστα Line Rider, ακολουθώντας τον κώδικα που γράφετε στον πίνακα:
Το μοτίβο της μοίρας (ντα-ντα-ντα-ντααα). 3 μικρά σκαλοπάτια και 1 μεγάλη κατηφόρα (_ _ _ \).
Δυνατή μουσική (Forte). Απότομες ανηφόρες, άλματα ή κύκλοι (loops) στον αέρα.
Απαλή μουσική (Piano). Ίσιος, ήρεμος δρόμος χωρίς εμπόδια.
Μουσική παύση (σιωπή). Διακοπή της γραμμής, σαν ο αναβάτης να πετάει στο κενό.

Γράφουμε τεστ τι θυμόμαστε για τον Μπετόβεν

Ο Μπετόβεν στο ρυθμό










  6o.ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΩ – ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ ΚΑΙ ΕΥΘΥΝΗ

 4. Συμπερίληψη: Αλληλοσεβασμός, Διαφορετικότητα


Σταματώ τις Διακρίσεις – Αποδέχομαι τον «Άλλον»

Από τις λογοτεχνικές αναπαραστάσεις στην πραγματική ζωή

Στόχοι:  

 Να συνεργαστούν στο πλαίσιο της ομάδας

 Να εντοπίσουν διαφορετικές προσεγγίσεις και τρόπους αποδοχής του «Άλλου» .

Να προβληματιστούν για τις δυνατότητες και τα αποτελέσματα των τρόπων αυτών .

Να προσεγγίσουν με κριτικό πνεύμα τους τρόπους αυτούς και να διακρίνουν τα πιθανά πλεονεκτήματά τους.

 Να επεξεργάζονται τις κειμενικές πληροφορίες και τις παρουσιάζουν με μία ζωγραφία (χάρτης της πορείας του πρωταγωνιστή) 

Να αρχίσουν να σκέπτονται έναν κόσμο στον οποίο η κοινή αποδοχή και ο αλληλοσεβασμός θα είναι σημαντικοί παράγοντες .

6. Καθρέφτης και παράθυρο: Πώς αντιμετωπίζονται οι διακρίσεις στα λογοτεχνικά βιβλία; (β΄μέρος)

Ο Καθρέφτης: Το βιβλίο λειτουργεί ως καθρέφτης όταν ο αναγνώστης βλέπει σε αυτό τον εαυτό του, την κουλτούρα, την ταυτότητα και τις εμπειρίες του.

Το παράθυρο κοιτάξει τη ζωή, τις εμπειρίες και τις προοπτικές ανθρώπων που είναι διαφορετικοί από αυτόν. Αυτό καλλιεργεί την ενσυναίσθηση και σπάει τις προκαταλήψεις.





 Σε ένα χαρτί Α4 κάθε παιδί ζωγραφίζει τον καθρέφτη του και το παράθυρο του.
(Σήμερα μόνο τον καθρέφτη και την επόμενη φορά το παράθυρο επειδή την προηγούμενη φορά ολοκληρώσαμε τη συγγραφή των παραμυθιών.)
Τα παιδιά σε ομάδες των 4 παρουσιάζουν τους καθρέπτες τους πρώτα και μετά τα παράθυρα τους.


ΠαραμύθιΣτοιχείο Διαφορετικότητας / ΠροκατάληψηςΚοινωνικό Μήνυμα της Εποχής
Το ΑσχημόπαποΕμφανισιακός ρατσισμός & ξενοφοβία.Η κοινότητα απορρίπτει βίαια το «ξένο» στοιχείο. Η αποδοχή έρχεται μόνο όταν αποδειχθεί η «ανώτερη» καταγωγή του (κύκνος).
Ο Μολυβένιος ΣτρατιώτηςΣωματική αναπηρία / έλλειψη αρτιμέλειας.Το άτομο με αναπηρία βρίσκεται σε διαρκή μειονεκτική θέση, αντιμετωπίζοντας την απομόνωση παρά την εσωτερική του αξία.
Χιονάτη / ΡαπουνζέλΦυλετικά & ευρωκεντρικά πρότυπα ομορφιάς.Το λευκό δέρμα και τα ξανθά μαλλιά ταυτίζονται απόλυτα με την καλοσύνη, την καθαρότητα και την ανωτερότητα.
Η Πεντάμορφη & το ΤέραςΕξωτερική δυσμορφία / «τερατώδης» όψη.Ο φόβος και η περιθωριοποίηση του άγνωστου. Η ευτυχία απαιτεί τη συμμόρφωση με τα κυρίαρχα πρότυπα (μεταμόρφωση σε πρίγκιπα).
Η Μικρή ΓοργόναΔιαφορετικό είδος / καταγωγή.Η κοινωνία απαιτεί την πλήρη αφομοίωση του «ξένου». Πρέπει να χάσεις τη «φωνή» σου (ταυτότητα) για να γίνεις αποδεκτός.
Ο ΚοντορεβιθούληςΣωματική διάπλαση (νανισμός).Η κοινωνική αντίληψη ότι ένα σωματικά διαφορετικό άτομο αποτελεί «βάρος» και υποτιμάται η παραγωγικότητά του.
ΣταχτοπούταΤαξικός αποκλεισμός & «λερωμένη» εμφάνιση.Η περιθωριοποίηση και η υποτίμηση των ατόμων που κάνουν χειρωνακτική εργασία.

 

   

   

   

   

 



Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026

 5ο.Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026

5. Ενδιαφέρομαι και ενεργώ -Κοινωνική συναίσθηση κι ευθύνη

υποενότητα: Εθελοντισμός  διαμεσολάβηση

Αξίζει να δίνω

Δρακάκη Ιωάννη Εθελοντισμός


 Οι μαθητές :

-να γνωρίσουν τις αξίες και τα οφέλη του εθελοντισμού

-να διακρίνουν τι είναι και τι όχι Εθελοντισμός.

-να εξοικειωθούν και να κατανοήσουν θέματα που άπτονται του

 Εθελοντισμού.

Αφόρμηση-εισαγωγή--συζήτηση : Οι μαθητές παρακολουθούν το

παραμύθι του Τζέφ Μπριμπό  Το δώρο της παπλωματούς.

 Ακολουθεί συζήτηση και ερωτήσεις κατανόησης για το

 παραμύθι και την αξία της προσφοράς.

Στη συνέχεια οι μαθητές παίζουν ψηφιακά παιχνίδια γνωριμίας

 με τον εθελοντισμό και την αλληλεγγύη.Τέλος ζωφραφίζουν 

τα συναισθηματα τους από το παραμύθι.


https://noiazomaikaidrw.gr/psifiakes-drastiriotites-

noiazomai-kai-drw/

(πηγή:  Ψηφιακές δραστηριότητες –νοιάζομαι και δρω Δεσμόν

 Μη Κερδοσκοπικό Σωματείο και Ίδρυμα Λαμπράκη)

 







Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026

 Γεωγραφία Ε΄Δημοτικού

Επανάληψη 1ης ενότητας: 

Οι χάρτες 

Ένα εργαλείο για τη μελέτη του κόσμου


Επαναληπτικό διαγώνισμα: Οι χάρτες












  6o.ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΩ – ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ ΚΑΙ ΕΥΘΥΝΗ

 4. Συμπερίληψη: Αλληλοσεβασμός, Διαφορετικότητα

Το μάθημα δεν έγινε μεταφέρθηκε για την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026

Σταματώ τις Διακρίσεις – Αποδέχομαι τον «Άλλον»

Από τις λογοτεχνικές αναπαραστάσεις στην πραγματική ζωή

Στόχοι:  

 Να συνεργαστούν στο πλαίσιο της ομάδας

 Να εντοπίσουν διαφορετικές προσεγγίσεις και τρόπους αποδοχής του «Άλλου» .

Να προβληματιστούν για τις δυνατότητες και τα αποτελέσματα των τρόπων αυτών .

Να προσεγγίσουν με κριτικό πνεύμα τους τρόπους αυτούς και να διακρίνουν τα πιθανά πλεονεκτήματά τους.

 Να επεξεργάζονται τις κειμενικές πληροφορίες και τις παρουσιάζουν με μία ζωγραφία (χάρτης της πορείας του πρωταγωνιστή) 

Να αρχίσουν να σκέπτονται έναν κόσμο στον οποίο η κοινή αποδοχή και ο αλληλοσεβασμός θα είναι σημαντικοί παράγοντες .

6. Καθρέφτης και παράθυρο: Πώς αντιμετωπίζονται οι διακρίσεις στα λογοτεχνικά βιβλία; (β΄μέρος)

Ο Καθρέφτης: Το βιβλίο λειτουργεί ως καθρέφτης όταν ο αναγνώστης βλέπει σε αυτό τον εαυτό του, την κουλτούρα, την ταυτότητα και τις εμπειρίες του.

Το παράθυρο κοιτάξει τη ζωή, τις εμπειρίες και τις προοπτικές ανθρώπων που είναι διαφορετικοί από αυτόν. Αυτό καλλιεργεί την ενσυναίσθηση και σπάει τις προκαταλήψεις.





 Σε ένα χαρτί Α4 κάθε παιδί ζωγραφίζει τον καθρέφτη του και το παράθυρο του.
(Σήμερα μόνο τον καθρέφτη και την επόμενη φορά το παράθυρο επειδή την προηγούμενη φορά ολοκληρώσαμε τη συγγραφή των παραμυθιών.)
Τα παιδιά σε ομάδες των 4 παρουσιάζουν τους καθρέπτες τους πρώτα και μετά τα παράθυρα τους.


Παραμύθι Στοιχείο Διαφορετικότητας / Προκατάληψης Κοινωνικό Μήνυμα της Εποχής
Το Ασχημόπαπο Εμφανισιακός ρατσισμός & ξενοφοβία. Η κοινότητα απορρίπτει βίαια το «ξένο» στοιχείο. Η αποδοχή έρχεται μόνο όταν αποδειχθεί η «ανώτερη» καταγωγή του (κύκνος).
Ο Μολυβένιος Στρατιώτης Σωματική αναπηρία / έλλειψη αρτιμέλειας. Το άτομο με αναπηρία βρίσκεται σε διαρκή μειονεκτική θέση, αντιμετωπίζοντας την απομόνωση παρά την εσωτερική του αξία.
Χιονάτη / Ραπουνζέλ Φυλετικά & ευρωκεντρικά πρότυπα ομορφιάς. Το λευκό δέρμα και τα ξανθά μαλλιά ταυτίζονται απόλυτα με την καλοσύνη, την καθαρότητα και την ανωτερότητα.
Η Πεντάμορφη & το Τέρας Εξωτερική δυσμορφία / «τερατώδης» όψη. Ο φόβος και η περιθωριοποίηση του άγνωστου. Η ευτυχία απαιτεί τη συμμόρφωση με τα κυρίαρχα πρότυπα (μεταμόρφωση σε πρίγκιπα).
Η Μικρή Γοργόνα Διαφορετικό είδος / καταγωγή. Η κοινωνία απαιτεί την πλήρη αφομοίωση του «ξένου». Πρέπει να χάσεις τη «φωνή» σου (ταυτότητα) για να γίνεις αποδεκτός.
Ο Κοντορεβιθούλης Σωματική διάπλαση (νανισμός). Η κοινωνική αντίληψη ότι ένα σωματικά διαφορετικό άτομο αποτελεί «βάρος» και υποτιμάται η παραγωγικότητά του.
Σταχτοπούτα Ταξικός αποκλεισμός & «λερωμένη» εμφάνιση. Η περιθωριοποίηση και η υποτίμηση των ατόμων που κάνουν χειρωνακτική εργασία.

 

   

   

   

   

 



Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026


    ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

7. Γνωριμία με την Κλασική Εποχή

Η Κλασική Εποχή στη μουσική είναι η ιστορική περίοδος που εκτείνεται περίπου από το 1750 έως το 1820. Έρχεται αμέσως μετά την εποχή του Μπαρόκ και χαρακτηρίζεται από την αναζήτηση της ισορροπίας, της καθαρότητας, της κομψότητας και της απλότητας.

7.   Λουίτζι Μποκερίνι - Μενουέτο



«Ο Λουίτζι Μποκερίνι ήταν ένας Ιταλός μουσικός που αγαπούσε τόσο πολύ το βιολοντσέλο, ώστε ταξίδεψε σε όλη την Ευρώπη παίζοντας μουσική. Τελικά, τον κάλεσε ο βασιλιάς της Ισπανίας να ζήσει και να γράφει μουσική στο παλάτι του. Εκεί έγραψε το διάσημο Μενουέτο, έναν χορό τόσο ευγενικό και χαρούμενο σε 3 χρόνους: 1 - 2 - 3)., που χορευόταν σε όλες τις γιορτές των παλατιών!»





Ακρόαση & Ζωγραφική Line Rider (7 λεπτά): Χαμηλώνουμε ελαφρά τα φώτα και προβάλλουμε στο YouTube το Line Rider #6 - Minuetto (Boccherini). Τα παιδιά ζωγραφίζουν στο λευκό Α4 τη διαδρομή με κίτρινο χρώμα στη χαρούμενη μελωδία, αλλάζουν σε μπλε όταν η μουσική γίνεται ήρεμη στη μέση, και ξαναπιάνουν το κίτρινο στο τέλος.

Άσκηση 1: «Η Διαδρομή του Line Rider»
Πάρε μία κίτρινη (ή πορτοκαλί) και μία μπλε ξυλομπογιά. Καθώς βλέπεις το βίντεο:
  • Ζωγράφισε τη διαδρομή του σκιέρ με κίτρινο χρώμα όταν ακούς τη χαρούμενη, χορευτική μελωδία.
  • Άλλαξε αμέσως σε μπλε χρώμα όταν η μουσική γίνει πιο ήρεμη και απαλή στη μέση.
  • Όταν ξαναγυρίσει η αρχική μελωδία στο τέλος, ξαναπιάσε το κίτρινο!

 

 Η Μετάβαση στην 17η Νοεμβρίου 
 Εξηγούμε στα παιδιά: «Το Μενουέτο ήταν η μουσική της ειρήνης και της ευγένειας. Τον Νοέμβριο του 1973 όμως, στην Ελλάδα, οι άνθρωποι δεν είχαν ελευθερία. Τότε γράφτηκε ένα τραγούδι για έναν δρόμο που έγινε σύμβολο ελπίδας». 
 «Ο δρόμος - Μάνος Λοΐζος»

  «Ο δρόμος - Μάνος Λοΐζος»
Τα παιδιά ακούν και παρακολουθούν τους αριθμούς 1 - 2 - 3 - 4
πάνω από τους στίχους, χτυπώντας απαλά το δάχτυλο στο θρανίο.
 
Τραγουδάμε το κομμάτι 2–3 φορές όλοι μαζί πάνω στη φωνή του Μάνου Λοΐζου (αν χρειαστεί, πατάμε παύση ανά δύο στίχους στην πρώτη πρόβα για να το επαναλάβουν).





Γεωγραφία Ε΄Δημοτικού

 6. Η μορφή και το σχήμα της Ελλάδας Συγγραφή: Μαρία Απ. Γαϊτανίδη Έκδοση: taexeiola