ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

5. Γνωριμία με την Κλασική Εποχή

Η Κλασική Εποχή στη μουσική είναι η ιστορική περίοδος που εκτείνεται περίπου από το 1750 έως το 1820. Έρχεται αμέσως μετά την εποχή του Μπαρόκ και χαρακτηρίζεται από την αναζήτηση της ισορροπίας, της καθαρότητας, της κομψότητας και της απλότητας.

5.  Βήμα 1: Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ  εισαγωγή και η ιστορία του συνθέτη (Διάρκεια: 10 λεπτά)

• Παρουσιάζουμε τον Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ στους μαθητές με απλό και ζωντανό τρόπο.
• Βασικά στοιχεία αφήγησης:
  • Έζησε τον 18ο αιώνα στην Αυστρία (Σάλτσμπουργκ και Βιέννη) την Κλασική εποχή.
  • Ήταν παιδί-θαύμα: Ξεκίνησε να συνθέτει από 5 ετών και γύριζε όλη την Ευρώπη δίνοντας συναυλίες με την αδερφή του.
  • Το κομμάτι που θα ακούσουμε λέγεται Rondo alla Turca ή αλλιώς «Εμβατήριο». Την εποχή εκείνη στη Βιέννη, ήταν πολύ της μόδας ο ήχος από τα οθωμανικά στρατιωτικά συγκροτήματα που είχαν τεράστια τύμπανα, ντέφια και πιατίνια. Ο Μότσαρτ εμπνεύστηκε από αυτόν τον ιδιαίτερο ρυθμό των κρουστών και έγραψε ένα έργο για πιάνο που μιμείται αυτόν ακριβώς τον ξεσηκωτικό χαρακτήρα της παρέλασης.

Βήμα 2: Η Μορφή του Ρόντο & Προβολή Line Rider (Διάρκεια: 15 λεπτά)

• Εξηγούμε τον όρο Μορφή Ρόντο (Rondo): Είναι η δομή ενός κομματιού όπου το πρώτο, βασικό θέμα (Θέμα Α) επιστρέφει ξανά και ξανά, σαν το ρεφρέν ενός τραγουδιού (Δομή: Α - Β - Α - Γ - Α...).
• Δραστηριότητα Line Rider: Προβάλλουμε στο YouTube το βίντεο "Line Rider - Rondo alla Turca".
• Παρατήρηση: Ζητάμε από τα παιδιά να προσέξουν πώς η γραμμή του αναβάτη αλλάζει σχήμα ανάλογα με τη μουσική:
  • Στο Μέρος Α η γραμμή κάνει μικρά, πυκνά ζιγκ-ζαγκ.
  • Στο Μέρος Β (Εμβατήριο) η γραμμή κάνει τεράστια άλματα και κύκλους (λούπες).
  • Στο Μέρος Γ η γραμμή γίνεται πιο ομαλή και κυματιστή.

---

 Διαχωρισμός Δραστηριοτήτων ανά Τάξη (Τελευταία 20 λεπτά)

 Για τη Δ' Δημοτικού: Δραστηριότητα με Ξυλομπογιές – «Ζωγραφίζουμε τη Μουσική»

Δίνουμε στους μαθητές λευκά χαρτιά και τους ζητάμε να χρησιμοποιήσουν τρεις ξυλομπογιές: Μπλε, Κόκκινη και Πράσινη. Ακούμε ξανά το κομμάτι και σχεδιάζουν πάνω στο χαρτί τη δική τους "πίστα":

Μουσικό Μέρος	Χρώμα Ξυλομπογιάς	Τρόπος Σχεδίασης στο Χαρτί
Μέρος Α & Μέρος Γ (Το "Ρεφρέν" και τα μελωδικά σημεία)	Μπλε	• Σχεδιάζουν μικρά, γρήγορα ζιγκ-ζαγκ, μικρά κύματα ή τελείες ακολουθώντας τις ανάλαφρες νότες.
Μέρος Β (Το δυναμικό Εμβατήριο)	Κόκκινο	• Σχεδιάζουν μεγάλες γραμμές προς τα πάνω, κύκλους (λούπες) ή έντονα αστέρια κάθε φορά που η μουσική ξεσπάει δυνατά.

Για την Ε' Δημοτικού: Αξιολόγηση με τεστ

Οι μαθητές της Ε' τάξης απαντούν στο παρακάτω κουίζ (είτε προφορικά στην τάξη, είτε γραπτά στο τετράδιό τους) για να ελέγξουν τι έμαθαν:

1. Σε ποια ηλικία ξεκίνησε να συνθέτει μουσική ο Μότσαρτ, όντας παιδί-θαύμα;

• Α) 15 ετών
• Β) 5 ετών 
• Γ) 25 ετών

2. Από ποιες στρατιωτικές μπάντες της εποχής εμπνεύστηκε ο Μότσαρτ για τον ρυθμό του έργου;

• Α) Από τις οθωμανικές στρατιωτικές μπάντες (Σωστό)
• Β) Από τους Γάλλους ιππότες
• Γ) Από τους Βενετούς ναυτικών

3. Ποιο μουσικό όργανο προσπαθεί να μιμηθεί το πιάνο με τον έντονο ρυθμό του στο Μέρος Β;

• Α) Τα κρουστά και τα τύμπανα μιας μεγάλης μπάντας 
• Β) Το φλάουτο
• Γ) Το ηλεκτρικό μπάσο

4. Πώς ονομάζεται η μουσική μορφή στην οποία το αρχικό θέμα (το "ρεφρέν") επιστρέφει ξανά και ξανά;

• Α) Όπερα
• Β) Ρόντο (Rondo) 
• Γ) Καταιγίδα

5. Τι συμβαίνει στον αναβάτη του Line Rider όταν η μουσική μπαίνει στο δυναμικό εμβατήριο (Μέρος Β);

• Α) Σταματάει και ξεκουράζεται
• Β) Κάνει μεγάλες τούμπες και εντυπωσιακά άλματα 
• Γ) Πέφτει και χάνει

1Β. 2Α. 3Α.  4Β.  5Β.