ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

4. Γνωριμία με την Κλασική Εποχή

Η Κλασική Εποχή στη μουσική είναι η ιστορική περίοδος που εκτείνεται περίπου από το 1750 έως το 1820. Έρχεται αμέσως μετά την εποχή του Μπαρόκ και χαρακτηρίζεται από την αναζήτηση της ισορροπίας, της καθαρότητας, της κομψότητας και της απλότητας.

4.  Ο  Γιόζεφ Χάυντν και η «Συμφωνία της Έκπληξης»

Διδακτικοί Στόχοι

• Γνωστικοί: Να γνωρίσουν οι μαθητές τον Γιόζεφ Χάυντν, τα βασικά χαρακτηριστικά της Κλασικής εποχής και τη δομή μιας ορχήστρας.
• Ψυχοκινητικοί / Ακουστικοί: Να αναπτύξουν την ακουστική τους προσοχή, να αναγνωρίζουν τις εναλλαγές δυναμικής (σιγά - δυνατά) και να αντιδρούν σωματικά σε αυτές.
• Συναισθηματικοί: Να αντιληφθούν το χιούμορ στη μουσική και να συνδέσουν το μάθημα με θετικά συναισθήματα και παιχνίδι.

Σήμερα θα γνωρίσουμε έναν συνθέτη που όλοι φώναζαν "Μπαμπά" (Papa Haydn) επειδή ήταν πολύ καλός άνθρωπος, αλλά του άρεσαν και οι φάρσες! Κάποτε, στο Λονδίνο, έγραψε ένα έργο για να κάνει πλάκα σε μερικούς πλούσιους κυρίους και κυρίες που πήγαιναν στις συναυλίες του και... τους έπαιρνε ο ύπνος!»

Ακρόαση & Βιωματικό Παιχνίδι (15 λεπτά)

Η Οδηγία: Ζητάμε από τους μαθητές να κλείσουν τα μάτια, να χαλαρώσουν στα θρανία τους και να ακούσουν το 2ο μέρος της Συμφωνίας 94.  

 Τους λέμε να προσποιηθούν ότι νυστάζουν, ακολουθώντας την ήσυχη μελωδία (pianissimo).

Η Έκπληξη: Αφήνουμε το κομμάτι να κυλήσει. 

Στο 16ο μέτρο, όταν ακούγεται το ξαφνικό και εκκωφαντικό χτύπημα των τυμπάνων (fortissimo), οι μαθητές θα «τιναχτούν» (ξυπνήσουν) αυθόρμητα.Συζήτηση:

• • Πώς νιώσατε στην αρχή;
  • Τι συνέβη ξαφνικά;
  • Ποιο όργανο έκανε τον πιο δυνατό θόρυβο; (Τα τύμπανα/Τιμπάνι)

 Δραστηριότητα Ρυθμού & Κίνησης (8 λεπτά)

Χωρίζουμε την τάξη σε δύο ομάδες:

1. Ομάδα Α (Τα Σύννεφα): Όσο η μουσική παίζει σιγά, κινούν τα χέρια τους απαλά σαν κύματα στον αέρα.

2. Ομάδα Β (Οι Κεραυνοί): Παραμονεύουν και, μόλις ακουστεί το δυνατό χτύπημα («ΜΠΑΜ!»), χτυπούν παλαμάκια μία φορά δυνατά ή χτυπούν τα πόδια στο πάτωμα, και μετά ξανασταματούν.

Αυτό βοηθάει στην ανάπτυξη του εσωτερικού παλμού και του συγχρονισμού.

Μέρος 1: Η Γαλήνη (Piano): Χρήση ήρεμων χρωμάτων (όπως μπλε και πράσινο) με απαλές, ομαλές γραμμές.

Μέρος 2: Η Έκπληξη (Forte): Χρήση έντονων χρωμάτων (όπως κόκκινο και κίτρινο) με μυτερές και δυναμικές γραμμές που συμβολίζουν την έκρηξη.

«Η Έκπληξη της Γάτας»

⏳ Χρονική Στιγμή (Στο Βίντεο)	🎵 Ένταση Μουσικής	🏃‍♂️ Δράση στο Παιχνίδι
00:00 – 00:09	Piano (Σιγά)	Τα Ποντίκια περπατούν στις μύτες των ποδιών. Οι Γάτες κοιμούνται.
00:09 – 00:17	Pianissimo (Πιο σιγά)	Τα Ποντίκια συνεχίζουν να κινούνται ακόμη πιο προσεκτικά.
00:17 – 00:18	Fortissimo (Ξαφνικό ΜΠΑΜ!)	Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΚΠΛΗΞΗ! Τα τύμπανα χτυπούν δυνατά. Τα Ποντίκια ΠΑΓΩΝΟΥΝ αμέσως.
00:18 – 00:36	Forte (Καταδίωξη!)	Οι Γάτες ορμούν! Περιφέρονται στην τάξη για 18 δευτερόλεπτα. Όποιο ποντίκι κουνηθεί, βγαίνει.

Βρίσκω το ρυθμό με παλαμάκια και ένα πολύ δυνατό

 παλαμάκι όταν δυναμώνει πολύ η μουσική.

1. Σε ποια χώρα γεννήθηκε ο Γιόζεφ Χάιντν και άρχισε να τραγουδά από 8 ετών;
   • Απάντηση: Β) Στην Αυστρία
2. Για ποια ευγενή οικογένεια εργάστηκε ο Χάιντν για πολλά χρόνια;
   • Απάντηση: Γ) Για την οικογένεια Εστερχάζι
3. Ποιο χαϊδευτικό όνομα του απέδωσαν οι μουσικοί επειδή έγραψε πάνω από 100 συμφωνίες;
   • Απάντηση: Β) «Πατέρα της Συμφωνίας»
4. Σε ποια πόλη παρουσιάστηκε η Συμφωνία αρ. 94 («της Έκπληξης») το 1792;
   • Απάντηση: Γ) Στο Λονδίνο
5. Ποιους μουσικούς όρους χρησιμοποίησε ο Χάιντν για την εναλλαγή από τη σιγανή στη δυνατή μουσική;
   • Απάντηση: Β) Piano και Forte

Ομάδα Β: Συμπλήρωση Κενών

«Ο Χάιντν ήταν γνωστός για το μεγάλο του χιούμορ. Στο δεύτερο μέρος της Συμφωνίας της "Έκπληξης", χρησιμοποίησε αρχικά μόνο τα έγχορδα της ορχήστρας για να δημιουργήσει μια ήρεμη ατμόσφαιρα. Ξαφνικά όμως, πρόσθεσε μια πολύ δυνατή συγχορδία μαζί με τα τύμπανα για να ξαφνιάσει το κοινό!»

Παιχνίδι ρυθμού και παλμών με χειροκροτήματα και χτυπήματα στο πόδι 

🎹 Οδηγός για το Παιχνίδι στο Θρανίο (Δεξί Χέρι)

Όλα τα παιδιά τοποθετούν το δεξί τους χέρι πάνω στο θρανίο, σε θέση «κουτάλας» (σαν να κρατάνε ένα μπαλάκι), και αντιστοιχίζουν τα δάχτυλα με τις νότες του βίντεο:

🖐️ Δάχτυλο	🎵 Νότα στο Βίντεο	⏱️ Πότε το χτυπάνε στο θρανίο (00:00 - 00:08)
Αντίχειρας (1)	Ντο (C)	Στο 1ο και στο 2ο χτύπημα της μελωδίας.
Δείκτης (2)	Ρε (D)	Δεν χρησιμοποιείται στην εισαγωγή.
Μέσος (3)	Μι (E)	Στο 3ο και στο 4ο χτύπημα.
Παράμεσος (4)	Φα (F)	Δεν χρησιμοποιείται στην εισαγωγή.
Μικρό (5)	Σολ (G)	Στο 5ο και στο 6ο χτύπημα.